อาหารปลา

การให้อาหารปลา เป็นสิ่งที่นักเลี้ยงปลามอสมัครเล่นควรศึกษา สังเกตดูว่าการห้าหารปลานั้นผู้เลี้ยงปลาตู้ให้อาหารถูกต้องหรือเปล่า เพราะปลาแต่ละชนิดย่อมกินอาหารแตกต่างกันออกไป และการให้อาหารปลาเล็กและปลาตัวใหญ่ให้อาหารไม่เหมือนกัน เวลาที่ให้อาหารปลาไปนั้นควรให้เพียงพอให้ปลาในตู้อิ่มเท่านั้นไม่ควรให้มากเกินไปหรือน้อยเกินไปจนปลาหิวโหยหันมากินกันเอง ถ้าให้มากเกินไปจนปลากินเกินขนาดอาจทำให้ป่วยขึ้นได้ และเศษอาหารที่เหลือจากการกินของปลาในแต่ละมื้อจะทำให้ตู้ปลาสกปรกและน้ำจะเน่าภายในไม่ช้า ดังนั้นผู้เลี้ยงปลาตู้จึงต้องกะคำนวนอาหารให้พอดี

อาหารของปลาตู้มีอยู่ด้วยกันหลายชนิดอาทิเช่น ลูกน้ำ,ลูกไร,รากพืชน้ำต่างๆ อาหารจำพวกแป้ง,แหน,สาหร่าย,กุ้งสด,กุ้งแห้ง,เนื้อแห้ง,ไข่ต้มสุก,หอมขม,ไส้เดือนและอาหารสำเร็จรูปต่างๆ

อาหารจำพวกแป้งได้แก่พวกขนมปัง ก่อนที่จะให้ปลากินต้องป่นให้ละเอียด แล้วแช่น้ำเมื่อนำไปให้ปลากิน มันจะเกิดการพองตัวขึ้นในกระเพาะของปลา ทำให้ปลาท้องอืด แน่นอึดอัดและไม่สบายในที่สุด

ลูกน้ำ ลูกไร สามารถเพาะเองได้โดยใช้ฟางข้าวใส่ในโอ่งเล็กๆ เอาน้ำร้อนชงใส่ในโอ่ง เก็บหมักทิ้งไว้ในที่อับสักหลายๆวันในไม่ช้าก็จะเกิดลูกไรเป็นจำนวนมาก ก่อนที่จะนำไปให้ปลากินควรล้างให้สะอาดเสียก่อน ลูกไรเหมาะสำหรับเลี้ยงลูกปลาที่พักออกมาจากไข่ใหม่ๆ

การเพาะลูกน้ำก็สามารถทำได้ง่ายๆเช่นเดียวกัน หาโอ่งเก่าๆมา 1 ใบ จากนั้นก็นำเปลือกขนุนที่มีซังติดใส่ลงไปแล้วเติมน้ำพอท่วมเปลือกขนุน พวกยุงจะไปหยอดไข่ทิ้งเอาไว้หลายๆวัน ก็จะเห็นพวกลูกน้ำจำนวนมาก และก่อนที่จะนำไปให้ปลากินควรล้างลูกน้ำให้สะอาดเสียก่อน ลูกน้ำเหมาะสำหรับใช้เลี้ยงปลาโต

ไส้เดือนหั่นเป็นชิ้นเล็กๆ เป็นยาถ่ายของปลาตู้ได้อย่างดี ไส้เดือนชอบอาศัยอยู่ในที่อับชื้นหรือใต้ดินแฉะ

การให้อาหารปลาควรให้ในตอนเช้าวันละหนึ่งครั้ง การให้อาหารแต่ละครั้งกะพอประมาณว่า ปลาจะกินอาหารนั้นหมดภายใน 7-12 นาที

การผสมพันธุ์

ผู้เลี้ยงปลาตู้บางท่านเพียงต้องการมีปลาตู้ไว้ชมเล่นมากกว่าที่จะเพาะพันธุ์ อาจเป็นเพราะผู้เลี้ยงท่านนั้นไม่มีเวลาที่จะมาคอยดูแลเอาใจใส่อย่างทั่วถึงทุกวัน อาจเป็นเพราะเวลาการงานรัดตัวจนแทบไม่มีเวลาว่างพอ แต่อย่างไรก็ตามเมื่อคิดจะเลี้ยงปลาตู้แล้วก็ต้องทำใจแบ่งเวลาให้การสนใจปลาตู้บ้างสักน้อยนิดก็ยังดี ผู้เลี้ยงปลาตู้ควรคำนึงว่าปลาตู้ที่ท่านนำมาเลี้ยงนั้นเปรียบเสมือนสมาชิกส่วนหนึ่งของครอบครัวของท่าน จำเป็นที่ต้องเอาใจใส่ดูแลให้พวกเขาเหล่านั้น อยู่กันอย่างสุขสบายพอตามสมควร มีใจอนาทรในการเจ็บป่วยและมิได้ปล่อยให้หิวโหยอยู่ตามบุญตามกรรม

บางครั้งการเลี้ยงปลาตู้ให้ถูกวิธีนั้นอาจทำรายได้ให้กับผู้เลี้ยงปลาตู้ได้อย่างมหาศาลเลยทีเดียว ถ้าผู้เลี้ยงนั้นสามารถผสมพันธุ์ปลาออกมาจำหน่าย และมีหัวการค้านิดหน่อย หรือผู้เลี้ยงปลามีปลาที่สวยงาม อาจมีนักเลี้ยงปลาตู้ท่านอื่นมาขอซื้อหรือแลกเปลี่ยนถึงบ้านเลยทีเดียว

            ปลาไข่  การผสมปลาไข่พันธุ์ปลาโดยมาไม่สะดวกเหมือนกับปลาที่ออกลูกเป็นตัว ปลาไข่นั้นต้องคอยใจใส่ดูแลจนกว่าไข่จะออกมา และยังต้องให้ความอบอุ่นแก่ไข่ปลาต่อเมื่อเป็นตัวก็ต้องทะนุบำรุงในการให้อาหาร และสถานที่ปรับสภาพให้ใกล้เคียงกับธรรมชาติที่สุด

การผสมพันธุ์     เริ่มต้นด้วยการนำปลาตัวผู้และปลาตัวเมียที่โตได้ขนาดพอที่จะผสมพันธุ์กันได้แล้วแยกออกจากกัน ภายในตู้เลี้ยงใช้กระจกใสคั่นกลาง ไม่ให้อยู่ชิดติดกัน แต่สามารถมองเห็นกัน ให้ความอบอุ่นและอาหารอย่างสมบูรณ์ จนเวลาผ่านไปประมาณ3 อาทิตย์ ท้องปลาตัวเมียจะนูนขึ้น แสดงว่าปลามีไข่จัดจัดอ่างกว้างพอประมาณใส่น้ำให้ลึกประมาณ 4 นิ้ว นำพืชน้ำอาทิเช่น แหน สาหร่าย ใส่ลงไปเพื่อให้ไข่ปลาได้เกาะอาศัย ไข่ปลาบางชนิดจะจมลงใต้น้ำอาศัยอยู่ตามซอกหิน กรวดทราย ไข่จะฟักเป็นตัวในระหว่าง 2-3 วัน ในระหว่างที่ไข่ฟักเป็นตัวใหม่ๆ ยังจะไม่กินอาหาร จะมีชิวิตอยู่ได้เพราะอาศัยถุงจากธรรมชาติอีก 2-3 วัน วันต่อมาถุงธรรมชาติก็จะยุบหายไป เมื่ออาหารที่เก็บสะสมไว้ในถุงธรรมชาติหมดไป ลูกปลาก็เริ่มกินอาหารจำพวกพืชและลูกไรตัวเล็กๆ เมื่อลูกปลาอายุได้ 3-6 สัปดาห์ ผู้เลี้ยงก็เริ่มให้อาหารหยาบแก่ปลาได้

วิธีป้องกันไม่ให้แม่ปลากินไข่หรือลูกปลาของตนเอง

นำกระชอนพลาสติกที่มีฝาปิดเปิดได้ ใส่แม่ปลาที่กำลังท้องไว้ในโอ่งที่เตรียมฟักไข่ปลา เมื่อแม่ปลาไข่แล้ว ไข่และลูกปลาก็จะลอดช่องออกมา ส่วนแม่ปลาลอดตามออกมาไม่ได้เพราะช่องพลาสติกเล็กกว่าแม่ปลา จากนั้นก็นำไข่ปลาไปฟักต่อไป

การเปลี่ยนน้ำในตู้ปลา

การเปลี่ยนน้ำปลาในตู้นั้นถ้าไม่จำเป็นจริงๆ ก็ไม่ควรเปลี่ยนบ่อยๆ ปลาที่เลี้ยงไว้ในตู้นั้นเคยชินกับน้ำที่มีอยู่เดิมบางครั้งน้ำจะมีสีเขียว และมีสิ่งสกปรกปนอยู่บ้างก็ไม่ทำให้เป็นอันตรายกับปลา กับตรงกันข้ามปลาจะชอบเสียอีก น้ำที่เปลี่ยนใหม่จะทำให้ปลารู้สึกอึกอัดหมดความสดชื่น ยิ่งน้ำที่เปลี่ยนใหม่โดยไม่มีน้ำเก่าผสมอยู่เลยจะทำให้ปลาตายเอาได้ง่ายๆหรือไม่ก็เกิดการเจ็บป่วยต้องรักษากันโกลาหล

การเปลี่ยนน้ำควรจะเอาน้ำเก่าออกสักครึงนึงแล้วน้ำใหม่ใสไปครึ่งหนึ่ง น้ำที่เปลียนใหม่ไม่ควรใช้น้ำผน เพราะน้ำฝนมีสารบางอย่างที่เป็นอันตรายต่อปลา ควรใช้น้ำประปาแต่ต้องเป็นน้ำประปาที่ใส่ขังทิ้งไว้ในโอ่ง สัก 5-6 วัน

วิธีเปลี่ยนน้ำให้ทำเหมือนกาลักน้ำ ใช้ปลายสายยางด้านที่จุ่มในตู้ปลาค่อยๆจุ่มลงใต้น้ำทีมีสิ่งโสโครกอีกปลายด้านให้อยู่ต่ำกว่าระดับตู้ปลา ใส่ถังรองรับเอาไว้จากนั้นใช้ปากดูดเอาอากาศออกจากสายยาง น้ำในตู้ที่อยู่สูงกว่าถูกดูดตกลงมาในที่ต่ำไหลตกลงไปในถัง เคลื่อนปลายหลอด

หอย

ใช้เป็นพนักงานทำความสะอาดได้อย่างดีทีเดียว พวกหอยชอบเศษอาหาร,มูลปลา,ซากเปลือกลูกน้ำ,สิ่งสโครกต่างๆ หอยเหล่านี้ไม่ทำลายพืชน้ำ มีแต่จะทำให้บริเวณที่อยู่สะอาดพื้นน้ำเขียวสดอยู่เสมอ

น้ำสำหรับเลี้ยงปลาตู้

ควรเป็นน้ำที่สะอาดหรือไม่ก็ต้องเป็นน้ำประปา ก่อนที่จะนำน้ำประปามาใส่ในตู้ปลา ควรจะเปิดน้ำประปาใส่โอ่งทิ้งไว้ สัก 10 กว่าวัน โอ่งจะต้องนำไปวางนอกกลางแจ้งเปิดฝาโอ่งทิ้งไว้ เพื่อให้คลอลีนในน้ำประปาระเหย

ตู้ปลาเป็นสีเขียวสกปรกหรือเปล่า…?

การที่น้ำในตู้ปลานั้นเป็นสีเขียว และขอบตู้ปลาเป็นสีเขียว เกิดพืชน้ำซึ่งมองดูแล้วเหมือนสกปรกนั้น แต่ที่จริงแล้วพวกปลากลับชอบเสียอีก เพราะพวกปลาคุ้นเคยอยู่กับน้ำสีเขียวมานาน ดังนั้นเมื่อต้องการจะถ่ายน้ำในตู้ปลาออกจึงเหลือน้ำไว้ครึ่งนึงอยู่เสมอ

ศัตรูของปลา

หมัด (Argulus) มีลักษณะ ลำตัวใสเกาะติดตามครีบ และเหงือกปลาบางชนิด มีรูปร่างเล็กจนมองด้วยตาเปล่าไม่เห็น

ตัวทาก (Leeches) เป็นปลิงดูดเลือดตัวยาวประมาณ 1/4 นิ้ว ตัวของมันจะติดไปกับลูกน้ำเวลาให้อาหารปลา มันจะเกาะตามลำตัว หรือว่าที่เหงือกของปลาตัวที่โชคร้าย มันจะคอยดูดเลือดปลาหรือเกาะเหงือกปลา เมื่อปลาถูกมันเกาะเหงือกจะทำให้ปลาต้องโผล่ขึ้นมาหายใจบนผิวน้ำเสมอ ซึ่งสร้างความรำคาญให้กับปลา ปลาจะว่ายดิ้นรนเพื่อให้มันหลุดอย่างไม่หยุดหย่อน จนกระทั่งปลาหมดแรง ผอมแห้งแรงน้อยแล้วตายในที่สุด

ยากำจัดศัตรูปลา (Permanganate) 1/4 เกรนผสมน้ำ 1 แกลลอน นำปลาไปแช่อาทิตย์ละ1ครั้ง หรือใช้ยา (Formldehyde) 5 หยดต่อน้ำ 1 แกลลอน เอาปลาที่เป็นโรคไปแช่ประมาณ 10 นาที วันละครั้งอย่างนี้ 3-4 วัน